IJskelder

ijskelder op duin en kruidberg
De ijskelder op landgoed Duin en Kruidberg
Een ijskelder werd vaak op een landgoed of buitenplaats aangelegd. Ze waren geen onderdeel van het landhuis zelf, maar waren losstaande vaak gewelfde bouwwerken onder de grond. In de kelders zelf werden meestal geen levensmiddelen opgeslagen: Het ijs werd ’s zomers los gehakt en naar de keuken gebracht, waar het werd overgeladen in een koelvat, wijnkoeler of ijskast. Nu zijn ijskelders vooral een prima slaap en overwinteringsplaats voor vleermuizen en daarmee een niet onbelangrijk onderdeel van veel natuurmonumenten.

De ijskelders werden in de winter gevuld met ijs dat gezaagd werd uit de op het landgoed aanwezige vijvers en waterpartijen. Doordat de ijskelders onder het duin en in de diepte werden ingegraven en koude lucht naar beneden zakt bleven de kelders vaak tot diep in de zomer ‘ijskoud’. Om schaduw te creëren werden er bomen er en omheen geplant.

In de regio Kennemerland is nog een aantal ijskelders in tact gebleven, maar juist omdat ze onderdak bieden aan vleermuizen zijn ze niet toegankelijk voor bezoekers. Vaak zijn ze wel van buiten te bewonderen, maar veel meer dan een muurtje met een deur aar een ruimte onder de grond is er niet zichtbaar.

Op de volgende (voormalige) landgoederen zijn nog ijskelders aanwezig:
– In/bij Bloemendaal: De ijskelder van voormalig landgoed Saxenbug (Rijksmonument aan de Mollaan 7)
– In Heemstede: Huis te Manpad (Herenweg nr 9), Kennemeroord (de ijskelder is een rijksmonument en ligt nu op het terrein van bejaardenhuis Kennemeroord, achter de Koediefslaan 97)
– In/Bij Overveen: Duinlus/Middenduin, Elswout
– In/bij Santpoort: Duin en Kruidberg
– In Velsen: Beeckestein
– In Vogelenzang: Leyduin

Leave A Reply